04:05 Chủ nhật, 22/10/2017

Trang chủ

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 13


Hôm nayHôm nay : 24

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 5101

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 558163

trung tam tin hoc

Trang nhất » Tin Tức » Hiện trạng môi trường đất » Các nguồn gây ô nhiễm và suy thoái đất

Các nguồn gây ô nhiễm và suy thoái đất

Thứ ba - 27/10/2015 09:56

Ô nhiễm và suy thoái đất ở tỉnh Quảng Trị do nhiều nguyên nhân gây ra: sự xói mòn, rửa trôi, sụt lở và feralit hoá kết đá ong; phân bón và hóa chất bảo vệ thực vật (BVTV) sử dụng trong canh tác nông nghiệp; các chất độc hoá học do chiến tranh để lại; các chất thải công nghiệp (chất thải rắn (CTR), nước thải); hoạt động khai thác khoáng sản và nuôi trồng thuỷ sản; ô nhiễm đất tại các nghĩa trang, nghĩa địa.

Xói mòn, rửa trôi và sụt lở

Hiện tượng xói mòn, rửa trôi và sụt lở đất thường xảy ra vào mùa mưa lũ, làm suy thoái đất và gây nhiều hậu quả xấu đối với môi trường và con người.

Xói mòn bề mặt là hiện tượng xói mòn và rửa trôi bề mặt đất, cuốn đi các chất mùn, chất dinh dưỡng... gây ra tình trạng bạc màu và thoái hoá đất. Sự xói mòn bề mặt đã xảy ra ở nhiều nơi trong tỉnh, tạo nên những vùng đất trống, đồi núi trọc hoặc đất trơ sỏi đá.

Xói mòn xẻ rãnh là khi đất đã vượt quá độ thấm nước (hay đất bão hoà nước), nước mưa tập trung thành dòng theo 3 giai đoạn: i) tích tụ nước mưa trên mặt đất tạo thành các rãnh; ii) tập trung các dòng chảy nhỏ vào khe rãnh; iii) các khe nhỏ đổ vào suối và sông. Quá trình này lặp đi lặp lại trong thời gian dài sẽ làm cho các rãnh càng ngày càng sâu (có khi tới hàng chục mét). Đây chính là nguyên nhân gây sạt lở đất và lũ quét.

Xói mòn do gió là khi tốc độ gió vùng ven biển khá lớn, nên cát ven bờ bị gió dịch chuyển thành các cồn cát hoặc bay, nhảy hoặc là khi mưa lớn đưa cát đi xa hơn vào sâu trong đất liền, che phủ lên đất canh tác màu mỡ, che phủ đường giao thông và cả các công trình dân sinh... và hậu quả là làm giảm chất lượng đất, ảnh hưởng đến dân sinh. Mặt khác, gió còn cuốn đi những hạt bụi đất vùng bị bạc màu, phá vỡ cấu trúc tầng mặt và tạo những cơn lốc bụi di chuyển. Các đám bụi bị bóc mòn từ nơi này được gió di chuyển đến lắng đọng lại nơi khác dưới dạng bụi ''hoàng thổ''.

Xói - lở bờ sông là hiện tượng thuộc quá trình động lực của sông, gây ra những biến đổi về hình thái lòng sông và bãi bồi do tác động của chế độ thuỷ văn và hoạt động địa chất (xói mòn, tích tụ...). Quá trình xói lở bờ sông gồm 2 pha:

+ Pha một: Xói mòn chân bờ sông do dòng chảy kéo trôi các hạt đất ở bờ đi;

+ Pha hai: Sụp đổ bờ sông do quá trình trượt đất theo dạng cung tròn.

Bình thường, các bờ sông là các sườn dốc tự nhiên luôn ở trạng thái ổn định. Song, nếu xảy ra pha 1, làm độ dốc bờ sông tăng lên, sẽ dẫn đến xói lở mạnh và sụp đổ bờ sông (pha 2). Sự sụp đổ bờ sông gây bồi lắng lòng sông và mất đất vùng bờ.

Sự feralit hoá kết đá ong là quá trình feralit hóa kết đá ong xảy ra phổ biến ở những vùng đồi tiếp giáp với đồng bằng. Quá trình này xảy ra do đặc điểm của quá trình thành tạo đất (đất xám bạc màu trên nền phù sa cổ thường xuất hiện kết vón đá ong) và dưới tác động của khí hậu. Hậu quả là làm đất trở nên “xương xẩu” và nghèo dinh dưỡng.

Phân bón và hoá chất BVTV

Phân bón hóa học và hóa chất BVTV đã góp phần quan trọng vào tăng năng suất cây trồng, nhưng do tình trạng lạm dụng quá mức và thiếu hiểu biết của người dân trong việc sử dụng phân bón hoá học và hóa chất BVTV đã dẫn đến tình trạng suy thoái đất nông nghiệp (do làm giảm tính chất cơ lý của đất, tích luỹ nhiều kim loại nặng trong đất, làm tăng độ chua của đất...) và tồn dư quá mức hóa chất BVTV trong môi trường đất, đặc biệt là các hóa chất BVTV nhóm clo (DDT, 666, 2,4-D...), tác hại đến hệ sinh thái nông nghiệp.

Các chất thải từ các hoạt động công nghiệp

Một số hoạt động công nghiệp làm phát sinh bụi, nước thải và CTR gây ô nhiễm môi trường đất (do không được thu gom và xử lý đúng quy định) như: bụi thải từ các nhà máy sản xuất xi măng, các cơ sở khai thác đá ... gây ô nhiễm đất khu vực lân cận; chất thải (nước thải và CTR) từ hoạt động sản xuất thép, cơ khí, gia công kim loại, sửa chữa ôtô, xe máy... chứa nhiều kim loại nặng, dầu mỡ...; chất thải từ quá trình sản xuất giấy và bột giấy chứa nhiều chất hữu cơ khó phân huỷ, sunfua... tác hại đến vi sinh vật đất, chất lượng đất; nước thải từ các nhà máy chế biến nông - lâm thủy hải sản như: tinh bột sắn, cao su, cà phê, bột cá... có nồng độ chất ô nhiễm cao.

Các hoạt động sản xuất khác

Hoạt động khai thác khoáng sản như khoáng ilmenit chứa titan làm phát sinh lượng lớn CTR (đất, cát) che phủ nhiều vùng đất ven bờ, làm xáo trộn tầng đất dẫn đến tăng tốc độ ô xy hóa phèn tiềm tàng, đồng thời làm tăng xâm nhập mặn từ biển vào các vùng khai thác làm nhiễm mặn đất và nước ngầm. Hoạt động nuôi tôm nước lợ/mặn vùng ven bờ cũng gây ra sự nhiễm mặn đất canh tác nông nghiệp. Sự nhiễm mặn tăng lên cũng có thể gây nhiễm phèn làm chua đất (hay suy giảm chất lượng đất).

Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết